ज्येष्ठ संगीतकार भास्कर चंदावरकर कालवश

पुणे, दि. २५ - आपल्या प्रयोगशील वृत्तीने संगीतविश्वाला एक वेगळे परिमाण देणारे ज्येष्ठ संगीतकार भास्कर चंदावरकर यांचे काल रात्री उशिरा दीर्घ आजाराने निधन झाले. ते ७३ वर्षांचे होते. शास्त्रीय संगीतात, एखादे नाटक संगीताने खुलवण्यात किंवा चित्रपटाला संगीतसाज चढवण्यात त्यांचा हातखंडा होता.
गेल्या दोन वर्षांपासून ते कर्करोगाने आजारी होते. दोन आठवड्यांपूर्वी हा आजार अधिकच बळावल्याने त्यांना पुण्याच्या दीनानाथ मंगेशकर हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आले होते. तिथेच त्यांची प्राणज्योत मालवली. आज पहाटे त्यांच्यावर पुण्यात अंत्यसंस्कार करण्यात आले. त्यांच्या पश्चात पत्नी शिक्षणतज्ज्ञ मीना चंदावरकर, चिरंजीव रोहित (आयबीएन ७ वृत्तवाहिनीचे प्रतिनिधी) आहेत.
घाशिराम कोतवाल हे नाटक; सामना, सिंहासनसारखे चित्रपट अजरामर करण्यामध्ये भास्कर चंदावरकर यांच्या संगीताचा अविभाज्य वाटा आहे.
भास्कर चंदावरकरांचा जन्म १९३६ मध्ये पुण्यात झाला. सुरुवातीपासूनच संगीताकडे ओढा असल्याने त्यांनी पंडित रविशंकर आणि उमाशंकर मिश्रा यांच्याकडे सतारवादनाचा आणि शास्त्रीय गायनाचा अगदी शास्त्रशुद्ध अभ्यास केला. त्यानंतर, त्यांना पश्चिमेकडचे संगीत खुणावू लागले होते. त्यामुळे टॉन द ल्यू, जोसेफ अँटोन रिडल आणि डिटर बॅच यांच्याकडून त्यांनी जॅझचे धडेही गिरवले होते. फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्युटमध्ये त्यांनी १५ वर्षं संगीत प्रशिक्षक म्हणून काम केले. एकीकडे विद्यादानाचे काम सुरू असतानाच, १९७० पासून मराठी रंगभूमीवर वेगवेगळे प्रयोग करण्यासही त्यांनी सुरुवात केली होती. त्यापैकीच एक प्रयोग १९७२ मध्ये क्लिक झाला. विजय तेंडुलकरांच्या "घाशिराम कोतवाल' ला त्यांनी दिलेले संगीत मराठी नाट्यरसिकांना भावले आणि मग चंदावरकरांनी मागे वळून पाहिलेच नाही. आपोआपच चित्रपटांचा भव्य पडदा खुला झाल्याने चंदावरकर यांच्या प्रयोगशील वृत्तीला बहरच आला. मराठी, हिंदीसोबतच, पाश्चात्य चित्रपटांच्या पार्श्वसंगीताची जबाबदारीही त्यांनी उत्साहाने उचलली आणि ती यशस्वीपणे पेलली होती.

अनेक भारतीय भाषांमधले सुमारे ४० चित्रपट भास्कर चंदावरकरांनी आपल्या संगीतानं सजवले. मृणाल सेनचा "खंडहर",अपर्णा सेनचा "परोमा', अमोल पालेकरांचा"थोडासा रुमानी हो जाए', विजया मेहतांचा "रावसाहेब', जब्बार पटेलांचा"सामना', "सिंहासन' तसेच "आक्रित', "कैरी', "मातीमाय' हे त्यापैकी काही विशेष गाजलेले चित्रपट. श्वास या चित्रपटासाठी चंदावरकरांना राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला होता, तर संगीत नाटक अकादमी पुरस्कारानंही त्यांना गौरवण्यात आले होते. भास्कर चंदावरकर यांचे निधन संगीतप्रेमींच्या मनाला चटका लावून गेले आहे, तर सांस्कृतिक क्षेत्रातही दुःख व्यक्त होत आहे. रसिकांच्या मनाचा ठाव घेणाऱ्या संगीताने अनेक गाणी अजरामर करणारे भास्कर चंदावरकर आज आपल्यातून गेले असले तरी त्यांची गाणी आपल्या मनात सतत रुंजी घालत राहणार आहेत, अशी श्रद्धांजली संगीतप्रेमींनी वाहिली आहे.